Sığorta şirkətinin lisenziyasını necə yoxlamaq
Sığorta müqaviləsi bağlamazdan əvvəl şirkətin bu işə icazəsi olduğunu bilmək vacibdir. Bu yazıda sığorta fəaliyyətinə lisenziyanı kimin verdiyini, qanunun sığortaçıya qoyduğu əsas tələbləri və lisenziyanı rəsmi reyestrdə necə yoxlamağı izah edirik. Məlumat Mərkəzi Bankın saytından və orada dərc olunan "Sığorta fəaliyyəti haqqında" Qanunun mətnindən götürülüb.
Bu yazı hüquqi və ya maliyyə məsləhəti deyil. Konkret məsələ üzrə qanunun mətninə baxın və ya Mərkəzi Banka müraciət edin.
Sığorta bazarına kim nəzarət edir
Mərkəzi Bankın saytında qeyd olunur ki, "Sığorta fəaliyyəti haqqında" Qanunun 95-ci maddəsinə əsasən sığorta sektorunda dövlət tənzimlənməsini və nəzarəti Mərkəzi Bank həyata keçirir. Sığortaçılar, təkrarsığortaçılar, sığorta vasitəçiləri, aktuarilər, müstəqil auditorlar və müstəqil ekspertlər sığorta bazarının peşəkar iştirakçılarıdır və Mərkəzi Bank onların reyestrini aparır.
Mərkəzi Bankın təsvirinə görə, sığortaçı sığorta fəaliyyəti üçün lisenziyası olan və sığorta müqaviləsinin tərəfi olan yerli hüquqi şəxsdir. Təkrarsığortaçı isə təkrarsığorta fəaliyyətinə lisenziyası olan və riskləri təkrarsığortaya qəbul edən tərəfdir.
Qanun sığortaçıdan nə tələb edir
Qanunun bir neçə müddəası sığorta alan şəxs üçün xüsusilə faydalıdır:
- Azərbaycanda sığorta və təkrarsığorta fəaliyyəti ilə məşğul olmaq üçün lisenziya alınmalıdır (7.1-ci maddə).
- Bundan əlavə, sığortaçı hər bir sığorta növünü aparmaq üçün Mərkəzi Bankdan icazə almalıdır (7.2-ci maddə). İcbari və ya könüllü sığorta müqaviləsini yalnız həmin növ üzrə icazəsi olan sığortaçı bağlaya bilər (3.1-ci maddə).
- İcbari sığorta növünü aparmağa icazəsi olan sığortaçı həmin icbari sığorta müqaviləsini bağlamaqdan imtina edə bilməz (3.4-cü maddə).
- Sığortaçı yalnız açıq səhmdar cəmiyyəti formasında fəaliyyət göstərə bilər (7.6-cı maddə).
- Sığortaçı həyat sığortası və ya qeyri-həyat sığortası sahələrindən yalnız biri üzrə işləyə bilər (14.1-ci maddə).
- Sığortaçının tam adında "sığorta" sözü olmalıdır. Yalnız həyat sığortası ilə məşğul olan sığortaçının adında "həyat" sözü də olmalıdır (9.4 və 9.5-ci maddələr).
- Bu fəaliyyətlə məşğul olmayan şirkətin adında "sığorta", "sığorta brokeri" və ya "sığorta agenti" sözlərinin işlədilməsi qadağandır. Sözün sığortaya aid olmadığı tam aydın olan hallar istisnadır (4.1-ci maddə).
Lisenziyanı kim verir və nə qədər qüvvədədir
Qanunun 43-cü maddəsinə görə, sığorta və təkrarsığorta fəaliyyətinə lisenziyanı Mərkəzi Bank verir, onun qüvvəsini dayandırır, məhdudlaşdırır və ləğv edir. Lisenziya müddətsiz verilir. Müraciətə iki mərhələdə baxılır: əvvəlcə təsisçilərin ilkin müraciətinə, şirkət açıq səhmdar cəmiyyəti kimi qeydiyyata alındıqdan sonra isə yekun müraciətə.
Mərkəzi Bank verilən, məhdudlaşdırılan, dayandırılan və ləğv edilən lisenziyaların reyestrini aparır və bu məlumatı öz saytında yerləşdirməlidir (54-cü maddə). Reyestrdə lisenziya sahibinin tam adı və hüquqi ünvanı, lisenziyanın nömrəsi və verilmə tarixi, fəaliyyət növü, həmçinin dayandırma, məhdudlaşdırma və ləğv tarixləri göstərilir.
Lisenziyanı necə yoxlamaq olar
- Mərkəzi Bankın saytında "Bazar iştirakçıları" bölməsindəki "Sığortaçılar və təkrarsığortaçılar" səhifəsini açın.
- Şirkətin adını və hüquqi formasını müqavilədəki adla tutuşdurun. Siyahıda hər şirkətin VÖEN-i, lisenziya nömrəsi və verilmə tarixi, ünvanı və rəhbərliyi göstərilir.
- Müqavilədəki VÖEN-in reyestrdəki VÖEN ilə eyni olduğunu yoxlayın.
- Konkret sığorta növü üzrə icazə barədə sualınız varsa, bunu sığortaçıdan və ya Mərkəzi Bankdan soruşun.
Noyabr 2026-cı il vəziyyətinə görə Mərkəzi Bankın siyahısında 16 təşkilat var: 15 sığortaçı və 1 təkrarsığortaçı.
Mərkəzi Bank maliyyə xidmətləri istehlakçılarının və investorların ərizə və şikayətlərinə baxır. Onlayn müraciət forması və əlaqə vasitələri Mərkəzi Bankın saytında, istehlakçı hüquqları bölməsindədir.
TezBax kataloqunda sığorta şirkətləri
Noyabr 2026-cı il vəziyyətinə görə TezBax-da 16 sığorta şirkəti dərc olunub. Aşağıdakı siyahı kataloqdan avtomatik yaranır. Rəsmi mənbə Mərkəzi Bankın reyestridir: TezBax-dakı siyahı axtarışı asanlaşdırır, lisenziyanın təsdiqi sayılmır.
- A-QroupBakı
- Aqrar SığortaBakı
- Atəşgah HəyatBakı
- AtəşgahBakı
- Azərbaycan Sənaye SığortaBakı
- AzRe TəkrarsığortaBakı
- AzSığortaBakı
- İpək Yolu SığortaBakı
- Meqa Həyat SığortaBakı
- Meqa SığortaBakı
- Paşa Həyat SığortaBakı
- Paşa SığortaBakı
- Qala HəyatBakı
- Qala SığortaBakı
- Xalq HəyatBakı
- Xalq SığortaBakı
Sığorta brokerləri ayrıca bölmədədir: sığorta brokerləri.
Faydalı kalkulyatorlar
- İcbari sığorta kalkulyatoru: avtomobilin icbari sığortası üzrə illik haqqın hesablanması
Mənbələr
- Mərkəzi Bank, sığortaçılar və təkrarsığortaçılar: cbar.az
- "Sığorta fəaliyyəti haqqında" Qanun, Mərkəzi Bankın saytında: uploads.cbar.az
- Mərkəzi Bank, istehlakçıların və investorların hüquqları: cbar.az